מי העתיק? من الذي أقدم على النسخ؟ - תסריט המשחק האם מוסר חשוב יותר מציונים? هل الأخلاق أكثر أهمية من العلامات؟


רקע

בית הספר כמרקחה! מחרתיים תיערך הבגרות באנגלית ותלמידי שכבה י"ב לומדים במרץ. בשעת ערב מאוחרת החלו לפתע להופיע ברשתות החברתיות הודעות של תלמידים השואלים למי יש את טופס הבחינה, אחרי שאחת התלמידות פרסמה שאלה שלטענתה תופיע בבגרות.

מהר מאוד מתברר כי הטופס הודלף וכי הוא מסתובב בין התלמידים. לכם, כצוות בית הספר, ישנה כעת דילמה. האם תאפשרו לתלמידים להגיע לבחינה כשהם יודעים מה יהיו השאלות? מהו תפקידו של בית הספר? לאפשר לתלמידים להוציא ציונים גבוהים בכל מחיר או לחנך למוסר ויושרה? האם אפשר להצליח גם בזה וגם בזה?

אתם משתתפים כעת בישיבת צוות בה תידרשו להחליט מה יש לעשות. זכרו! עתיד התלמידים בידיכם.

المدرسة في حالة اضطراب! بعد يوم غد سوف يكون امتحان البجروت في اللغة الإنجليزية، وطلاب طبقة الثاني عشر يدرسون في سباق على مدار الساعة. في ساعة متأخرة من المساء بدأت تظهر فجأة رسائل في الشبكات الاجتماعية من تلاميذ يسألون من يملك نموذج الامتحان، وذلك بعد ان قامت احدى التلميذات بنشر سؤال تدعي انه سيظهر في امتحان البجروت.

بشكل سريع جدا، تبين ان النموذج قد تم تسريبه وانه يتجول بين التلاميذ. أنتم كطاقم مدرسة، يوجد لديكم معضلة. هل تسمحون للتلاميذ بالوصول الى الامتحان مع علمهم بالأسئلة التي ستظهر فيه؟ ما هي وظيفة ودور المدرسة؟ السماح للتلاميذ بالحصول على علامات مرتفعة بكل ثمن ام تربية التلاميذ على الاخلاق والاستقامة؟ هل بالإمكان النجاح أيضا بهذا وذاك في نفس الوقت؟

أنتم الان تشاركون في جلسة طاقم وفيها ستحتاجون للوصول الى قرار حول ما الذي سيتم عمله. تذكروا! مستقبل التلاميذ بين ايديكم.

 

הדמויות

ראניה رانيا מורה לאנגלית ורכזת שכבה معلمة لغة انجليزية ومركزة طبقة

ראניה היא מורה מקצועית ומסורה. היא אוהבת את תלמידיה ובטוחה שצפוי להם עתיד מזהיר מחוץ לבית הספר. היא גם אדם מוסרי ורציני שמצפה מהתלמידים להפגין בגרות ולא להעתיק גם אם קיימת האפשרות לכך. היא השקיעה רבות במהלך השנה וחושבת שתלמידיה יכולים לקבל ציון גבוה מאוד אם יתכוננו כראוי לבחינה.
رانيا هي معلمة مهنية ومتفانية. تحب تلاميذها وتثق بان مستقبلا مشرقا ينتظرهم خارج المدرسة. هي أيضا انسانة أخلاقية وجدية تتوقع من تلاميذها ان يظهروا نضوجا وان لا يقوموا بالغش في الامتحانات حتى وان كانت الامكانية لذلك متاحة. استثمرت وبذلت جهدا كبيرا على مدار السنة وهي تعتقد ان بإمكان تلاميذها ان يحصلوا على علامة مرتفعة جدا إذا قاموا بالتحضير بالشكل الملائم للامتحان. 


המשימה שלך

את סבורה כי אסור לאפשר לתלמידים שקיבלו את טופס הבחינה לגשת לבגרות, גם אם זה אומר שיבטלו את הבגרות כולה. לדעתך זו הזדמנות ללמד את התלמידים שיעור מוסרי חשוב, שישרת אותם יותר מאשר הבגרות. הרי תפקידו של בית הספר הוא קודם כל לחנך! רק כך יהפכו למבוגרים מכובדים בעלי יושרה. בנוסף, את מאוכזבת לגלות כי התלמידים שלמדו באופן רציני כל כך במהלך השנה מעוניינים להעתיק ולרמות. לדעתך אסור בשום אופן לאפשר רמאות בבחינה. עשי כמיטב יכולתך לשכנע את חבריך בכך.

انت تعتقدين انه من الممنوع ان يتم السماح للتلاميذ الحاصلين على نموذج الامتحان بالتقدم للبجروت. حتى وان كان ذلك يعني أيضا انه سيتم الغاء البجروت بالكامل. حسب رأيك هذه فرصة من أجل تعليم الطلاب درسا مهما في الاخلاق، والذي سيخدمهم أكثر من البجروت     ذاته. فدور المدرسة ووظيفتها هو قبل كل شيء التربية! وفقط هكذا سيصبح التلاميذ اشخاص ناضجين محترمين وأصحاب نزاهة واستقامة. بالإضافة، انت محبطة من كونك اكتشفت ان تلاميذ كانوا قد درسوا للامتحان بشكل جدي خلال السنة، معنيين هم أيضا بالنسخ والغش. حسب رأيك ممنوع بأي شكل من الاشكال السماح بالغش في الامتحان. ابذلي قصارى جهدك من اجل ان تقنعي زملائك بذلك. 


משאבים

מערכה - 01

מחמוד محمود מורה לכימיה וסגן מנהל בית הספר معلم كيمياء ونائب مدير المدرسة

מחמוד הוא מורה ותיק שנמצא כבר שנים רבות במערכת החינוך. הוא מכין לבגרות וכבר ראה תלמידים רבים מסיימים את בית הספר וממשיכים הלאה. חשוב לו מאוד שמו הטוב של בית הספר וממוצע הציונים. 

محمود هو معلم ذو خبرة طويلة وموجود منذ سنين عديدة في جهاز التربية. يقوم بتحضير الطلاب لامتحانات البجروت وقد كان شاهدا على تلاميذ كثر قد انهوا في المدرسة واستمروا بعد ذلك. مهم جدا بالنسبة له الاسم الجيد للمدرسة ومعدل العلامات.


המשימה שלך

אתה מתנגד להעתקות רק משום שאתה חושש ממשרד החינוך. אם תדע שאין סיכוי שההעתקה תתגלה לא תתנגד לקיום הבחינה. נסה לשכנע את שאר המורים לשמור על פרופיל נמוך ולא לסייע באופן בולט לתלמידים, אבל אל תתנגד להפצת נוסח הבחינה. זכור! שמו הטוב של בית הספר עומד על הפרק ואת מה שנעשה אין להשיב. מה שחשוב כעת הוא לעבור את הבחינה ולהשיג ציונים טובים ככל האפשר.   

انت تعارض الغش في الامتحانات فقط لأنك قلق من وزارة التربية. لو كنت تعلم انه لا يوجد احتمال بأن ينكشف الغش في الامتحان لما عارضت بأن يتم الامتحان بشكل اعتيادي. حاول ان تقوم بإقناع المعلمين بالحفاظ على مستوى منخفض من لفت الأنظار وعدم مساعدة التلاميذ بشكل بارز، لكن لا تعارض ان يتم نشر نسخة الامتحان. تذكر! الاسم الجيد للمدرسة موجود على رأس جدول الأولويات وليس بالإمكان العودة بالعجلة للوراء وإلغاء ما حصل. المهم الان هو عبور الامتحان والحصول على علامات جيدة قدر الإمكان.


משאבים

מערכה - 01

סמירה سميرة יו"ר ועד ההורים בבית הספר رئيسة لجنة أولياء الأمور في المدرسة

סמירה היא אמא לארבעה בנים, מתוכם שניים לומדים בבית הספר. חשובה לה מאוד תעודת הבגרות של בנה, אשר מתכנן להיות רופא וזקוק לשם כך לממוצע ציונים גבוה. בנה הוא לא מהתלמידים אשר קיבלו את טופס הבחינה והוא השיג את ממוצע הציונים הגבוה שלו בזכות עצמו.

سميرة هي أم لأربعة أبناء، من بينهم اثنين يتعلمون في المدرسة. شهادة بجروت ابنها مهمة جدا بالنسبة لها، حيث يخطط ابنها لان يكون طبيبا وهو بذلك بحاجة الى معدل علامات مرتفع. ابنها ليس من التلاميذ الذي حصلوا على نموذج الامتحان، وقد حصل على معدل علاماته المرتفع بفضل قواه الشخصية.


המשימה שלך

את תעשי הכל על מנת שהבגרות תתקיים כסדרה. ברור לך שביטול המועד הנוכחי יפגע קשות בסיכויים של בנך להתקבל לאוניברסיטה ואת כועסת מאוד על התלמידים שהפיצו את הבחינה. נסי לשכנע את המורים לא לפרסם את האירוע ולסייע לתלמידים לעבור את הבחינה בציונים גבוהים. לא משנה מה צריך לעשות - הכי חשוב שבנך יצליח בבגרות. מה יכולים להיות הטיעונים לכך? הציגי אותם לקבוצה.

انت سوف تقومين بكل شيء من اجل ان يتم امتحان البجروت كما هو مخطط له. واضح جدا بالنسبة لك ان الغاء الموعد الحالي سيضر بشكل كبير باحتمالات قبول ابنك للجامعة وانت غاضبة جدا على التلاميذ الذين قاموا بنشر الامتحان. حاولي اقناع المعلمين بان لا يقوموا بنشر الحدث وان يساعدوا التلاميذ من اجل عبور الامتحان بعلامات عالية. غير مهم ما الذي يجب فعله – المهم هو ان ينجح ابنك في البجروت. ماذا يمكن ان تكون ادعاءاتك لذلك؟ اعرضيها امام المجموعة.


משאבים

מערכה - 01

ראמי رامي תלמיד כתה י"ב تلميذ في الصف الثاني عشر

ראמי הוא תלמיד חרוץ, אכפת לו מאוד מממוצע הציונים שלו ומהבגרות. הוא מתכנן ללמוד ראיית חשבון ולפתוח חברה משלו. הוא הישגי מאוד ואם הדבר משרת אותו הוא יתעלם מהמוסר או ההחוק. הוא שמח מאוד לקבל את טופס הבחינה. הוא משתתף בישיבה כנציג התלמידים. 

رامي هو تلميذ مجتهد، يهمه جدا امر معدل علاماته والبجروت. يخطط لأن يدرس تدقيق حسابات وان يفتح شركة خاصة به. هو مادي جدا، وإذا كان الامر يخدمه فهو يتجاهل الاخلاق او حتى القانون. هو سعيد جدا في الحصول على نموذج الامتحان. وهو مشارك في الجلسة كممثل للتلاميذ.


המשימה שלך

לדעתך הכי חשוב שהתלמידים יוציאו ציונים טובים. למי אכפת מהחוק? אלו שיודעים כיצד להשיג את מטרתם בחיים יהיו אלו שיצליחו. נסה לשכנע את חברי הצוות כי מה שחשוב הוא הציונים וכי הדבר יועיל לבית הספר. 

حسب رأيك، الامر الأكثر أهمية هو ان يحصل الطلاب على علامات جيدة. من يهتم بالقانون؟ هؤلاء الذين يعرفون كيف يحققون أهدافهم بالحياة هم الذين سينجحون. حاول ان تقنع أعضاء الطاقم ان المهم هو العلامات وان الامر سوف يفيد ويصب في مصلحة المدرسة.


משאבים

מערכה - 01

ד"ר סעיד פרויד د. سعيد فرويد יועץ בית הספר مستشار المدرسة

ד"ר פרויד הוא אדם מוסרי שרואה בעצמו כתובת לכל בעיה של התלמידים. הוא תמיד מוכן לשוחח ולנסות ולכוון אותם בדרך הנכונה. 

د. فرويد هو انسان أخلاقي يرى بنفسه عنوان لكل مشكلة لدى التلاميذ. هو دائما على استعداد للمحادثة والمحاولة وتوجيه التلاميذ الى الطريق الصحيحة.


המשימה שלך

אתה סבור שהדלפת הבחינה היא בעיה ענקית שיש להתמודד אתה קודם כל ברמה החינוכית. חשוב לך שהתלמידים יבינו שבגרות היא לא רק תעודה ושיש להתנהג כראוי גם במחיר של פגיעה בציונים. נסה לשכנע את חברי הצוות כי יש לפעול כדי למנוע את ההעתקה ולעודד התנהגות נאותה של התלמידים.

انت تعتقد ان تسريب الامتحان هو مشكلة ضخمة التي يجب التعامل معها قبل كل شيء على المستوى التربوي. مهم جدا لك ان يفهم التلاميذ ان البجروت هو ليس فقط شهادة وانه يجب التصرف بشكل ملائم حتى وان كان ثمن ذلك الضرر بالعلامات. حاول ان تقنع أعضاء الطاقم انه يجب العمل على منع النسخ في الامتحان وان يتم تشجيع سلوك سليم وصائب لدى التلاميذ. 


משאבים

מערכה - 01

מערכה 1: מי העתיק? من الذي أقدم على النسخ؟



1.

הודעה פומבית

שלום לכולם, כידוע לכם בעוד יומיים תתקיים בחינת הבגרות באנגלית, ושמועות מספרות שלחלק מהתלמידים יש את טופס הבחינה. בית הספר עלול להיפגע קשות אם דבר ההעתקה יתגלה. נסו להחליט מה יש לעשות. 
السلام عليكم جميعا، حسب ما هو معروف لديكم بعد يومين سوف يكون امتحان البجروت في اللغة الإنجليزية، وهناك شائعات تدور حول حصول قسم من التلاميذ على نموذج الامتحان. المدرسة من الممكن ان تتضرر بشكل جدي إذا انكشف امر النسخ. حاولوا ان تقرروا ما الذي يجب فعله. 



2.

הודעה פרטית (זמן מה לפני הודעה הבאה)

ראניה رانيا:

האם תאפשרי לבית הספר להמיט חרפה על המורים והתלמידים ולאפשר את קיום הבחינה? נסי לשכנע את שאר המשתתפים שיש לנהוג על פי החוק והמוסר ולהודיע על ההדלפה למשרד החינוך אפילו במחיר ביטול המועד הקרוב. 

هل ستسمحين للمدرسة بأن تجلب العار للمعلمين والتلاميذ وان يتم الامتحان كالمعتاد؟ حاولي ان تقنعي بقية المشاركين بأنه يجب التصرف وفقا للقانون والأخلاق، وان يتم اعلام وزارة التربية حول التسريب، حتى ولو كان ثمن ذلك ان يتم الغاء الموعد القريب. 

מחמוד محمود:

אתה חושש לפגיעה בשמו הטוב של בית הספר אך מתפתה לחשוב על הכבוד שיקבל בית הספר (וגם אתה) אם ממוצע הציונים יעלה כל כך. נסה לשכנע את המשתתפים כי יש לשמור על דיסקרטיות ולמצוא דרך פעולה שתאפשר את קיום הבחינה בביטחון ללא חשיפת ההעתקה.

انت قلق من ان يتضرر الاسم الجيد للمدرسة، ولكن يغريك التفكير في الشرف الذي ستحصل عليه المدرسة (وأنت ايضا) في حال ارتفع معدل البجروت. حاول ان تقنع المشاركين انه يجب الحفاظ على حرية التصرف وان يتم إيجاد طريقة من الممكن من خلالها ان يتم الامتحان بأمان دون كشف أمر النسخ.

סמירה سميرة:

ממוצע הציונים של בנך, התלמיד המצטיין, עומד על הפרק! מה יותר חשוב מזה? נסי לשכנע את המשתתפים כי יש לקיים את הבחינה ויהי מה, ולסייע לתלמידים להוציא ציון גבוה. עכשיו זה לא הזמן למוסר. 

معدل علامات ابنك، التلميذ المتفوق، هو الأولوية الأولى! ماذا أكثر أهمية من ذلك؟ حاولي ان تقنعي المشاركين أن الامتحان يجب ان يتم بشكل اعتيادي وليكن ما يكن، وان تتم مساعدة التلاميذ في الحصول على علامة عالية. الان ليس وقت الاخلاقيات.

ראמי رامي:

לא אכפת לך מהמשגיחים או ממשרד החינוך, אתה רוצה ציון גבוה ככל האפשר ולגמור כבר עם בית הספר. נסה לשכנע את המשתתפים כי את שנעשה אין להשיב וכי כעת על המורים לסייע לתלמידים בכל דרך אפשרית. הציון חשוב יותר מכל דבר אחר. 

لا يهمك امر المراقبين او وزارة التربية، انت تريد الحصول على علامة عالية قدر الإمكان وان تتخلص فعلا مما تبقى لك في المدرسة. حاول ان تقنع المشاركين ان ما حصل لا يمكن الغاءه وان الان على المعلمين ان يساعدوا التلاميذ بكل طريقة ممكنة. العلامة مهمة أكثر من كل شيء اخر.

ד"ר סעיד פרויד د. سعيد فرويد:

איך תוכל לישון בלילה בידיעה שלא מילאת את תפקידך? קיום הבחינה במצב הנוכחי חסר כל טעם. נסה להזכיר למשתתפים כי לבית הספר יש תפקידים נוספים מלבד ציונים. איזה לקח חינוכי תעבירו לתלמידים אם לא תגיבו להעתקה בוטה כל כך?

كيف يمكنك ان تنام في الليل مع علمك بأنك لم تقم بأداء وظيفتك كما يجب؟ ليس وجود لأي معنى في حال تم الامتحان في الوضع الحالي. حاول تذكير المشاركين ان للمدرسة توجد وظائف أخرى غير العلامات. أي مغزى تربوي تمررون للتلاميذ في حال لم تُبدوا رد فعل تجاه الغش الفاضح الى هذا الحد؟ 



3.

הודעה פומבית (זמן מה לפני הודעה הבאה)

כעת נודע לכם כי משרד החינוך שולח משגיח שיפקח מקרוב על קיום הבחינה. הוא ישב בחדר המורים וישמור על טוהר התהליך. הוא חדש בתפקידו ולא מדבר ערבית טובה. האם מצב חדש זה ישפיע על עמדתכם? 

الان تم اعلامكم ان وزارة التربية سوف ترسل مراقب للإشراف عن كثب على سيرورة الامتحان. سوف يجلس في غرفة المعلمين ويحافظ على نزاهة المجريات. هو جديد في وظيفته ولا يتكلم العربية بشكل جيد. هل الوضع الجديد سوف يؤثر على موقفكم؟ 



4.

הודעה פומבית (זמן מה לפני הודעה הבאה)

הודעת סמס שנשלחה לאחד ממשתתפי הפגישה דיווחה כי הבחינה השנה קשה במיוחד וכוללת שאלות מנושאים שלא נלמדו בכתה. האם מידע זה משפיע על עמדתכם?

رسالة نصية ارسلت لأحد المشاركين في الجلسة تفيد ان الامتحان هذه السنة صعب على وجه الخصوص، ويشمل أسئلة من مواضيع لم يتم تدريسها في الصف. هل هذه المعلومات سوف تؤثر على موقفكم؟



הצבעה

כעת עליכם להכריע מה ראוי לעשות! הצביעו לפי עמדתכם האמיתית ולא לפי הדמות אותה שיחקתם. 

الان يجب عليكم ان تقرروا ما الذي يجب القيام به! صوّتوا وفقا لموقفكم الحقيقي وليس وفقا للشخصية التي قمتم بتمثيلها. 



אפשרות 1
לקיים את הבחינה תוך עצימת עיניים. ان يتم الامتحان بشكل اعتيادي مع غض الطرف واغلاق العينين.
אפשרות 2
לסייע לתלמידים ככל הניתן, כולל במהלך הבחינה. مساعدة التلاميذ قدر الإمكان، يشمل ذلك وقت الامتحان.
אפשרות 3
לדווח למשרד החינוך על העתקה אפשרית, ללא פרסום שמות. تبليغ وزارة التربية حول إمكانية حدوث غش ونسخ، بدون نشر أسماء.
אפשרות 4
למצוא תירוץ לביטול הבחינה. התלמידים יגשו למועד הבא. إيجاد عذر لإلغاء الامتحان. التلاميذ يتقدمون في الموعد القادم.
אפשרות 5
לנהוג אחרת (אפרט בהמשך) التصرف بشكل اخر (سأفصّل لاحقا).


הודעת תוצאה למקרה שרוב חברי הקבוצה הצביעו אפשרות



אפשרות 1

בחרתם בציונים ולא בחינוך - האם אתם שלמים עם ההחלטה?

اخترتم العلامات وليس التربية – هل أنتم راضون عن هذا القرار؟


אפשרות 2

בחרתם בעצימת עיניים - האם אתם שלמים עם ההחלטה?

اخترتم غض الطرف واغلاق العينين – هل أنتم راضون عن هذا القرار؟


אפשרות 3

בחרתם בדרך החינוכית אך ייתכן שפגעתם בתלמידיםהאם אתם שלמים עם ההחלטה?

اخترتم الطريق التربوية، لكن من المحتمل انكم سببتم ضررا للتلاميذ - هل أنتم راضون عن هذا القرار؟


אפשרות 4

בחרתם בדרך המוסרית, אך ייתכן שהתלמידים ייפגעוהאם אתם שלמים עם ההחלטה?

اخترتم الطريق الأخلاقية، لكن من المحتمل ان يتضرر التلاميذ - هل أنتم راضون عن هذا القرار؟


אפשרות 5

נשמח לשמוע את דעתך בכתה.

سوف نكون سعداء بسماع رأيك في الصف. 




נקודות מעניינות לדיון